Lâm Đồng đẩy mạnh đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, hiện toàn tỉnh có 926 sản phẩm OCOP, trong đó 75 sản phẩm đạt 4 sao và 844 sản phẩm đạt 3 sao. Số lượng sản phẩm tăng đều qua các năm, tập trung chủ yếu vào nhóm thực phẩm, nông sản chế biến, đồ uống, thảo dược và dịch vụ du lịch nông thôn.

Nhiều sản phẩm OCOP của Lâm Đồng đã có mặt tại hệ thống siêu thị, cửa hàng đặc sản và các hội chợ trong và ngoài tỉnh. Một số sản phẩm từng bước tiếp cận thị trường xuất khẩu, mở ra cơ hội gia tăng giá trị và xây dựng thương hiệu địa phương trên thị trường quốc tế.

Các địa phương đã phát huy tốt tiềm năng sẵn có để phát triển sản phẩm đặc trưng. Những sản phẩm như cà phê, mắc ca, ca cao, thanh long, atiso, rau củ quả ôn đới, hải sản chế biến sâu… từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Song song đó, tỉnh chú trọng hình thành vùng nguyên liệu đặc sản, phát triển ngành nghề nông thôn và bảo tồn các làng nghề truyền thống, gắn OCOP với xây dựng nông thôn mới bền vững.

Chương trình OCOP thúc đẩy chuyển dịch tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp. Các chủ thể ngày càng chú trọng chất lượng, xây dựng chuỗi giá trị, cải tiến mẫu mã, bao bì, áp dụng truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến. Nhờ đó, giá trị sản phẩm được nâng cao rõ rệt so với trước.

Các vùng nguyên liệu chú trọng sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ. 

Khi thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, HTX Đắk Ka, xã Quảng Tín đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm. Đơn vị đã đầu tư máy tách màu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân loại cà phê theo màu sắc, thay thế hoàn toàn phương pháp thủ công. Khâu phơi cũng được cải tiến bằng hệ thống nhà kính, giúp hạn chế rủi ro do thời tiết và kiểm soát độ ẩm ổn định. Đặc biệt, HTX ứng dụng công nghệ sinh học trong quá trình lên men, sử dụng hệ vi sinh vật có lợi nhằm tạo hương vị đặc trưng cho sản phẩm.

Ở công đoạn rang, xay, HTX sử dụng phần mềm điều khiển rang, tự động theo công thức lập trình sẵn, bảo đảm mỗi mẻ sản phẩm đạt độ đồng nhất cao Không dừng lại ở sản xuất, HTX đã chuyển khoảng 50% hoạt động quản trị sang mô hình văn phòng trực tuyến, họp online, trao đổi dữ liệu qua nền tảng số, qua đó tiết kiệm khoảng 20 - 30% chi phí nhân sự và vận hành.

Tại xã Hòa Bắc, Hợp tác xã Kinh doanh, thương mại, dịch vụ, chế biến nông sản DILIN chuyên sản xuất sản phẩm từ hạt mắc ca đã đầu tư công nghệ, đẩy mạnh chế biến sâu. HTX tập trung nghiên cứu, đa dạng hóa sản phẩm như: hạt dinh dưỡng nhân ca cao, nhân phô mai, bánh ngói mắc ca, bánh quy mắc ca… giúp kéo dài chuỗi giá trị, mở rộng phân khúc khách hàng và tăng khả năng cạnh tranh. Nhờ đầu tư về công nghệ và năng lực sản xuất từ 150 - 200 tấn/năm, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Sản phẩm của HTX không chỉ đáp ứng thị trường trong nước mà còn xuất sang thị trường Trung Đông, Malaysia, Đài Loan…

Khoa học công nghệ trở thành động lực quan trọng để các HTX nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP. 

Toàn tỉnh hiện có 1.223 HTX, trong đó, có 970 HTX nông nghiệp, chiếm 79,3% tổng số HTX. Các HTX mạnh dạn đầu tư máy móc, công nghệ cao, đăng ký mã số vùng trồng, xây dựng thương hiệu, bao bì, truy xuất nguồn gốc… doanh thu ngày càng cao và tạo việc làm ổn định hơn cho thành viên. Chuyển đổi số giúp HTX kiểm soát quy trình sản xuất, tối ưu chi phí, nâng cao chất lượng và uy tín sản phẩm.

Không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế, ứng dụng khoa học - công nghệ còn mở ra hướng phát triển bền vững. Công nghệ sinh học, công nghệ xanh giúp giảm tác động môi trường, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong và ngoài nước.

Khai thác lợi thế về điều kiện tự nhiên, khí hậu, đất đai, thời gian qua, tỉnh Lâm Đồng đã ban hành và triển khai thực hiện đồng bộ nhiều kế hoạch, xem chương trình OCOP là một giải pháp căn cơ nhằm phát huy nội lực, tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, gia tăng hàm lượng khoa học-công nghệ và giá trị gia tăng. 

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, thông qua chương trình OCOP, các chủ thể đã chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Các đơn vị chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả và phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị. Các địa phương đã phát huy tốt tiềm năng, thế mạnh để phát triển sản phẩm OCOP đặc trưng.../.

Mạnh Duy