Những năm gần đây, kinh tế tuần hoàn đang trở thành hướng đi quan trọng trong phát triển ngành chăn nuôi tại Lâm Đồng. Thay vì mô hình sản xuất truyền thống tiêu tốn nhiều tài nguyên và phát sinh lượng lớn chất thải, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ chăn nuôi đã chủ động áp dụng các giải pháp tuần hoàn nhằm tối ưu nguồn lực.
Chất thải chăn nuôi được xử lý để sản xuất phân hữu cơ, khí sinh học; phụ phẩm nông nghiệp được tận dụng làm thức ăn cho vật nuôi hoặc nguyên liệu phục vụ sản xuất. Việc hình thành chuỗi liên kết khép kín không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào mà còn góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường.
Với lợi thế là địa phương có nền nông nghiệp phát triển mạnh, Lâm Đồng đang từng bước xây dựng các mô hình chăn nuôi gắn với sản xuất xanh, phát thải thấp và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp ngành chăn nuôi nâng cao sức cạnh tranh, thích ứng với yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới. Những năm gần đây, ngành chăn nuôi của tỉnh duy trì tăng trưởng ổn định, từng bước chuyển sang quy mô tập trung, hiện đại. Đặc biệt, nhiều trang trại, doanh nghiệp đầu tư công nghệ, áp dụng quy trình chăn nuôi khép kín từ con giống, thức ăn đến xử lý chất thải.
Đơn cử tại xã Nam Ban Lâm Hà, trang trại nuôi gà của một số hộ dân trên địa bàn đã áp dụng hệ thống chuồng trại khép kín kết hợp đệm lót sinh học. Từ khi áp dụng mô hình này, môi trường chăn nuôi sạch hơn, đàn gà khỏe mạnh, tỷ lệ dịch bệnh giảm rõ rệt, người dân thông tin. Không chỉ ở quy mô hộ gia đình, nhiều trang trại bò sữa trên địa bàn tỉnh đã ứng dụng công nghệ cao như: vắt sữa tự động, làm mát chuồng trại và cảm biến theo dõi sức khỏe đàn bò.
Đồng thời, hệ thống xử lý chất thải được đầu tư đồng bộ, góp phần giảm ô nhiễm, bảo đảm an toàn dịch bệnh và nâng cao chất lượng sản phẩm. Theo đại diện Phòng Huấn luyện và Chuyển giao, Trung tâm Khuyến nông tỉnh, chăn nuôi tuần hoàn giúp giảm chi phí, nâng cao giá trị sản phẩm và bảo vệ môi trường.
Nhiều địa phương đã hỗ trợ người dân áp dụng công nghệ sinh học, sử dụng men vi sinh, đệm lót sinh học, hầm biogas và tái sử dụng chất thải làm phân hữu cơ. Các mô hình chăn nuôi tuần hoàn đang cho hiệu quả rõ rệt về kinh tế và môi trường nên ngày càng được nhân rộng. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác cũng đầu tư sản xuất theo chuỗi khép kín, hướng đến nền chăn nuôi hiện đại, bền vững.
Chăn nuôi theo hướng tuần hoàn, áp dụng công nghệ, đệm lót sinh học giúp bảo vệ môi trường, hạn chế nguồn thải. (Ảnh minh hoạ).
Mặc dù đạt nhiều kết quả, tuy nhiên, tại một số khu vực, mật độ chăn nuôi tăng nhanh đang đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý môi trường và quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung. Lãnh đạo Sở Nông nghiệp - Môi trường thôg tin, một số trang trại vẫn còn tình trạng nước thải chưa đạt quy chuẩn, ảnh hưởng đến đời sống người dân. Vì vậy, việc siết chặt quản lý môi trường trong chăn nuôi là yêu cầu bắt buộc.
Hiện ngành nông nghiệp địa phương đang tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch phù hợp với tình hình mới, đồng thời tăng cường kiểm soát việc đầu tư hệ thống xử lý chất thải tại các dự án chăn nuôi quy mô lớn. Theo Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Lâm Đồng định hướng phát triển ngành chăn nuôi theo hướng hiện đại, quy mô lớn, bền vững, gắn với chăn nuôi hữu cơ, tuần hoàn và an toàn sinh học.
Để đạt mục tiêu này, ngành chăn nuôi sẽ tập trung rà soát quy hoạch vùng nuôi, trong đó, tỉnh chú trọng xây dựng cơ sở dữ liệu ngành chăn nuôi, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc sản phẩm, tăng cường quản lý thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y… Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn, hỗ trợ người dân ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ cao trong chăn nuôi nhằm giảm giá thành sản phẩm, nâng cao năng suất và hạn chế tác động đến môi trường. Từ những mô hình tận dụng chất thải làm phân hữu cơ, ứng dụng đệm lót sinh học đến các trang trại công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn đang từng bước thay đổi phương pháp chăn nuôi ở Lâm Đồng.
Kinh tế tuần hoàn không chỉ là giải pháp kỹ thuật trong sản xuất mà đang trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi của ngành chăn nuôi Lâm Đồng theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Thực tiễn cho thấy, khi các nguồn tài nguyên được sử dụng hợp lý và chất thải được tái chế thành đầu vào cho các hoạt động sản xuất khác, người chăn nuôi vừa giảm được chi phí, vừa tạo thêm giá trị gia tăng cho sản phẩm.
Quan trọng hơn, mô hình này góp phần giải quyết bài toán môi trường, nâng cao chất lượng nông sản và đáp ứng xu thế tiêu dùng xanh đang ngày càng phổ biến trên thị trường trong nước và quốc tế. Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và phát thải thấp, việc nhân rộng các mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ tạo nền tảng vững chắc để chăn nuôi Lâm Đồng phát triển bền vững trong những giai đoạn tiếp theo.
Bích Hồng