Ứng dụng thiết bị bay không người lái trong giám sát, kiểm soát ô nhiễm không khí

Theo số liệu Cục Môi trường, bên cạnh hai nguồn phát thải rất lớn là giao thông vận tải và sản xuất công nghiệp, hoạt động xây dựng và đốt mở đốt chất thải, rác thải và phụ phẩm nông nghiệp cũng là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường không khí nghiêm trọng... Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai thực hiện các giải pháp giải quyết tình trạng ô nhiễm không khí, tập trung cho khu vực thành phố Hà Nội vào các tháng cuối năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao các đơn vị tổ chức thực hiện các nhiệm vụ cấp bách.

Đáng chú ý, Cục Môi trường đang phối hợp với Cục Viễn thám quốc gia triển khai sử dụng các thiết bị phù hợp như thiết bị bay không người lái (drone) nhằm theo dõi, phát hiện tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và bụi phát sinh từ các công trường xây dựng lớn và đưa thông tin trên các phương tiện truyền thông.  

Theo Trung tâm Giám sát tài nguyên môi trường và Biến đổi khí hậu (Cục Viễn thám quốc gia), Cục Viễn thám quốc gia vừa được trang bị thêm nhiều thiết bị hiện đại, bao gồm hệ thống máy bay không người lái M300 RTK với hai ống kính quang học và công nghệ Lidar. Hệ thống này kết hợp với phần mềm xử lý đồng bộ kèm theo cùng với máy GPS 2 tần số có khả năng đo động, đo tĩnh có độ chính xác cao sẽ giúp công tác khảo sát, thu thập và phân tích thông tin thực địa khu vực cần đánh giá, giám sát trở nên nhanh chóng và chính xác hơn.

Thiết bị bay không người lái sẽ được đưa vào sử dụng nhằm theo dõi, phát hiện tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp (Ảnh minh họa). 

Hiện Cục Viễn thám quốc gia đang xin giấy phép bay và dự kiến sử dụng hai máy bay không người lái giám sát điểm phát thải trọng điểm về đốt rơm rạ, xây dựng, giao thông, công nghiệp trong tháng 9-10. Các điểm giám sát cụ thể sẽ được công bố khi giấy phép bay được cơ quan có thẩm quyền cấp. Đồng thời kết quả giám sát được chuyển ngay cho chính quyền địa phương để xử lý và công bố trên phương tiện thông tin đại chúng. 

Cùng với việc dùng máy bay không người lái giám sát điểm gây ô nhiễm không khí, Cục Môi trường cũng phối hợp với UBND TP. Hà Nội, UBND các tỉnh lân cận xác định ít nhất khoảng 100 vị trí để lắp đặt các hệ thống cảm biến đo nhanh chất lượng không khí, nhằm cung cấp dữ liệu chính xác cho công tác giám sát, dự báo, cảnh báo sớm để cộng đồng biết khu vực nào đang ô nhiễm. Ưu tiên gần nguồn ô nhiễm, khu dân cư đông đúc, bệnh viện, trường học.

Trong đó, đặt mục tiêu là đến cuối tháng 9 sẽ lắp đặt khoảng 50 cảm biến tại Hà Nội và các tỉnh lân cận, tại các khu vực có khả năng ảnh hưởng bởi nguồn phát thải lớn từ hoạt động công nghiệp, đốt hở phế phụ phẩm nông nghiệp và từ hoạt động giao thông.

Ngoài ra, trong nỗ lực kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí Cục Môi trường cũng đang phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí đưa thông tin về chỉ số chất lượng không khí tại Hà Nội và một số bản tin dự báo chất lượng không khí trong vòng 48 giờ tới; phối hợp với Viện Khoa học Khí tượng thủy văn và Biến đổi khí hậu để nghiên cứu, xây dựng mô hình dự báo chất lượng không khí trong vòng 5-7 ngày tới.

Đáng chú ý, một trong các giải pháp cải thiện chất lượng không khí đang được thực hiện là kiểm soát khí thải phương tiện giao thông. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang ây dựng dự thảo Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn 2045 với nhiều mục tiêu cụ thể cho các địa phương.

Trong đó, TP. Hà Nội đặt mục tiêu giảm 20% số ngày AQI xấu và giảm 20% nồng độ PM2.5 vào năm 2030 so với 2024. Các tỉnh lân cận như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng phải giảm ít nhất 10% bụi mịn, còn TP. HCM và các đô thị khác hướng tới cải thiện liên tục. Để góp phần cải thiện chất lượng không khí, Cục Môi trường kêu gọi sự phối hợp cộng đồng, doanh nghiệp, các địa phương trong việc phối hợp triển khai đồng bộ các giải pháp.../.

Ngọc Mai