Kết luận của Trung ương về tình hình phát triển kinh tế-xã hội năm 2026

Ban Chấp hành Trung ương Đảng vừa ban hành Kết luận Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tình hình phát triển kinh tế-xã hội, thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, kế hoạch năm 2027 (Kết luận số 106). Theo đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng cơ bản tán thành nội dung các Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026, dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027; đánh giá thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026 và dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 do Đảng ủy Chính phủ trình.

Kinh tế-xã hội năm 2026

Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tổ chức thành công Đại hội XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Đại hội XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV. Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và ban hành những chủ trương, quyết sách lớn, mang tính chiến lược, bao quát các nền tảng và động lực phát triển đất nước; trọng tâm là Kết luận số 18-KL/TW, Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam, các nghị quyết chiến lược, đột phá của Bộ Chính trị, từng bước định hình mô hình phát triển mới, tạo đà tăng tốc, bứt phá.

Trong bối cảnh thế giới khó khăn, thách thức, nhưng nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự ủng hộ của nhân dân, đất nước ta tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng, khá toàn diện, đột phá với nhiều điểm sáng nổi bật.

Tăng trưởng GDP 9 tháng ước đạt 9,01%. Ảnh minh họa.

Tăng trưởng kinh tế cao, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn cơ bản được bảo đảm, nợ công, bội chi thấp hơn giới hạn quy định. Tăng trưởng GDP 9 tháng ước đạt 9,01%. Thu ngân sách nhà nước 9 tháng ước đạt khoảng 2,19 triệu tỷ đồng, đạt 86,5% dự toán và tăng 12,1% so với cùng kỳ, cả năm ước vượt ít nhất 10% so với năm 2025 dù đã miễn, giảm, gia hạn khoảng 360 nghìn tỷ đồng thuế, phí.

Chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt; tỷ giá cơ bản ổn định. Thị trường chứng khoán được nâng hạng. Các ngành, lĩnh vực chủ yếu tăng trưởng tích cực; thu hút vốn FDI cao nhất từ năm 2021 đến nay, nhất là trong chế biến, chế tạo, bán dẫn, công nghệ cao. An ninh năng lượng, an ninh lương thực được giữ vững; giá xăng dầu giữ ở mức thấp so với khu vực, không tăng giá điện dù nhu cầu tăng cao nhất từ trước tới nay. Các tổ chức quốc tế đánh giá tích cực về kết quả, nâng triển vọng và tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam.

Công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh chuyển biến rõ nét; nhiều luật, nghị quyết quan trọng được ban hành, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực; khắc phục tình trạng nợ văn bản quy định chi tiết. Đã cắt giảm 53% thời gian, 55% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, vượt yêu cầu tại Kết luận số 18-KL/TW. Chính quyền địa phương 2 cấp vận hành cơ bản ổn định, thông suốt; hoàn thành sắp xếp thôn, tổ dân phố.

Điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia và quy hoạch 6 vùng kinh tế-xã hội. Công tác thanh tra, kiểm tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được tăng cường. Phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược đạt nhiều kết quả rõ nét, mở rộng không gian phát triển. Các dự án hạ tầng trọng điểm, nhất là các tuyến đường sắt, cảng hàng không, cảng biển kết nối quốc tế, khu vực được đẩy mạnh; hoàn thành thêm 395km đường bộ cao tốc, thông toàn tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông; khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội. Hạ tầng văn hóa, xã hội, ứng phó với biến đổi khí hậu… tiếp tục được quan tâm, đầu tư. Các dự án, đất đai tồn đọng kéo dài được tập trung tháo gỡ.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số có bước tiến mới, gắn với triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Triển khai "100 ngày cao điểm" xử lý điểm nghẽn về chuyển đổi số; phát triển hạ tầng dữ liệu, vận hành hiệu quả Trung tâm dữ liệu quốc gia; triển khai quyết liệt Đề án 06. Ban hành danh mục công nghệ chiến lược; triển khai Chương trình quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược.

An sinh xã hội được bảo đảm, đời sống của người dân được nâng lên; tăng lương cơ sở từ ngày 01/7/2026 và tăng phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã từ 25% lên 55%. Đã hợp nhất 4 chương trình mục tiêu quốc gia. Nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê phát triển mạnh. Triển khai quyết liệt Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Công nghiệp văn hóa, giải trí, nghệ thuật... phát triển mạnh.

Sử dụng thống nhất 1 bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027; khánh thành đồng loạt 107 trường học tại các xã biên giới; tiếp tục thực hiện chính sách miễn, giảm học phí. Sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục theo quy mô dân số, phân bố dân cư. Chất lượng y tế cơ sở, y tế dự phòng được cải thiện; 8 tháng đầu năm đã khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí cho khoảng 52 triệu người. Bảo vệ môi trường được đẩy mạnh.

Tiềm lực quốc phòng, an ninh được củng cố, tăng cường; độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững. Đẩy mạnh đấu tranh với các loại tội phạm, kéo giảm các loại tội phạm. Đối ngoại và hội nhập quốc tế tiếp tục là điểm sáng; tiếp tục nâng cấp quan hệ ngoại giao với 7 đối tác trong 9 tháng, nâng tầm vị thế Việt Nam.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được là cơ bản, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát tiếp tục chịu áp lực lớn; thị trường tiền tệ, tỷ giá chịu nhiều sức ép từ bên ngoài; lãi suất cho vay còn cao. Tiếp cận vốn, đất đai, tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó khăn; nguồn cung vật liệu xây dựng còn thiếu, giá biến động mạnh. Cơ cấu xuất nhập khẩu chưa bền vững. Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phục vụ tăng năng suất, năng lực quản trị, đổi mới mô hình phát triển cần tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ.

Kết luận cũng nêu rõ một số hạn chế, tồn tại trong lĩnh vực y tế, giáo dục, trong đó có tiêu cực, sai phạm. Đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn; ô nhiễm không khí, ngập úng, ùn tắc giao thông chưa được xử lý triệt để; an ninh mạng, tội phạm công nghệ cao, ma túy... còn phức tạp.

Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế là do tác động của tình hình thế giới biến động, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông; các vấn đề nội tại, năng lực khoa học, công nghệ cần thời gian để phát huy hiệu quả; tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu. Một số bộ, cơ quan, địa phương, nhất là người đứng đầu chưa thực sự chủ động, sát sao công việc, còn né tránh; vận hành chính quyền địa phương 2 cấp có nơi còn lúng túng.

Nhiệm vụ những tháng cuối năm 2026

Trong những tháng cuối năm 2026, Trung ương yêu cầu phấn đấu đạt cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu năm 2026, nhất là tăng trưởng 2 con số, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%. Hoàn thành các nhiệm vụ năm 2026. Điều hành đồng bộ chính sách tài khóa, tiền tệ; bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu; đẩy nhanh các dự án hạ tầng chiến lược. Đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng, du lịch cuối năm gắn với bình ổn giá; thúc đẩy xuất khẩu.

Các địa phương chưa đạt kịch bản tăng trưởng phải quyết liệt hơn; các cực tăng trưởng lớn như TP. HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Đồng Nai, Quảng Ninh, Bắc Ninh... cần đóng góp nhiều hơn. Tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật, ban hành đúng hạn văn bản quy định chi tiết; rà soát, cắt giảm tối đa các khâu trung gian trong phân phối xăng dầu, cung ứng điện, phát hành sách giáo khoa, thuốc và thiết bị y tế; phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công; tháo gỡ các dự án tồn đọng; doanh nghiệp nhà nước hoàn thành kế hoạch đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Hoàn thành mục tiêu "100 ngày cao điểm" xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Chú trọng phát triển văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; tập trung chăm lo cho người có công, đối tượng chính sách, nhất là trong dịp lễ, tết; phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; triển khai quyết liệt Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; tăng cường quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm; bảo đảm an toàn, chất lượng bữa ăn nội trú, bán trú trong trường học. Phòng, chống thiên tai; giữ vững quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh đối ngoại và truyền thông chính sách…/.

TÚ QUYÊN