Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, trước áp lực ngày càng lớn về quỹ đất và môi trường, thành phố sẽ ưu tiên phát triển các mô hình chăn nuôi tuần hoàn, trong đó chất thải chăn nuôi được xử lý để tái sử dụng cho sản xuất nông nghiệp hoặc các hoạt động khác, nhằm giảm ô nhiễm môi trường và tối ưu hóa chi phí sản xuất.
Hà Nội sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đầu tư công nghệ hiện đại trong quản lý chuồng trại, kiểm soát dịch bệnh và xử lý môi trường. Các doanh nghiệp được khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, IoT, cảm biến thông minh để theo dõi nhiệt độ, độ ẩm, chất lượng không khí cũng như quản lý dịch bệnh từ xa; phát triển các chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất, giết mổ, chế biến đến tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và bảo đảm truy xuất nguồn gốc.
Đáng chú ý, Hà Nội đang hướng tới mô hình kết hợp chăn nuôi an toàn sinh học với du lịch sinh thái và trải nghiệm nông nghiệp. Mô hình này không chỉ tạo ra sản phẩm nông nghiệp sạch mà còn góp phần nâng cao giá trị kinh tế trên cùng một đơn vị diện tích đất.
Với quy mô đàn vật nuôi lớn, hệ thống trang trại ngày càng phát triển và công nghệ được ứng dụng sâu vào sản xuất, Hà Nội đang từng bước chuyển chăn nuôi từ nhỏ lẻ sang tập trung, hiện đại. Tại xã Dân Hòa, HTX Chăn nuôi Hoàng Long là đơn vị tiêu biểu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao vào chăn nuôi theo chuỗi an toàn.
Chăn nuôi trên nền đệm lót sinh học góp phần giảm ô nhiễm môi trường hiệu quả.
HTX thường xuyên duy trì nuôi 400 lợn nái và hơn 4.000 lợn thương phẩm. Để kiểm soát tốt dịch bệnh cũng như nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hợp tác xã tuân thủ quy trình chăn nuôi khép kín, ứng dụng công nghệ cao Theo đó, tất cả thức ăn nhập kho đều được xử lý qua hệ thống khử khuẩn trước khi phối trộn để giết chết vi khuẩn, virus có hại và giảm giá thành trong chăn nuôi.
HTX cũng trang bị máy ozon sát trùng hiện đại, bảo đảm khâu phòng bệnh. Riêng khu chăm sóc lợn giống được lắp các bóng đèn công nghệ cao, vừa để dùng sưởi ấm, vừa sát trùng cho lợn. Hệ thống chuồng trại chăn nuôi luôn có quạt thông, hút gió, bảo đảm nhiệt độ, độ ẩm phù hợp và vệ sinh sạch sẽ.
Còn đối với HTX gà vi sinh Thu Thoan (xã Phú Cường) duy trì quy mô chăn nuôi 5.000 con gà và 500 con lợn chăn nuôi hữu cơ phát triển theo hướng chăn nuôi tuần hoàn. Trong quá trình chăm sóc đàn gà, nguồn thức ăn vi sinh phối trộn với các thành phần chủ yếu là bột ngô, bã đậu tương, đạm thực vật trộn với các loại cây dược liệu (cỏ nhọ nồi, nghệ, sâm đương quy, diệp hạ châu, dầu gấc...) trộn men vi sinh và ủ trong nhiều giờ trước khi thành phẩm cung cấp thức ăn cho đàn gà. Sau mỗi lứa gà, đệm lót được thu gom, ủ thành phân bón hữu cơ cho cây xanh trong trang trại. Nhờ chăn nuôi tuần hoàn, mỗi năm HTX thu hàng trăm triệu đồng.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, trên địa bàn thành phố hiện có 32 cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh và 4 vùng an toàn dịch bệnh động vật cấp xã đối với bệnh dại, góp phần chủ động kiểm soát dịch bệnh, bảo đảm an toàn đàn vật nuôi và phát triển chăn nuôi bền vững. Trong số các cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh, có 4 cơ sở chăn nuôi trâu, bò; 14 cơ sở chăn nuôi gà; 1 cơ sở chăn nuôi vịt; 2 cơ sở chăn nuôi dê; 1 cơ sở chăn nuôi đà điểu và 10 cơ sở chăn nuôi lợn...
Bên cạnh đó, thành phố có 4 vùng an toàn dịch bệnh động vật cấp xã đối với bệnh dại tại các phường: Phú Diễn, Đông Ngạc, Xuân Đỉnh, Đại Mỗ. Việc xây dựng, duy trì các cơ sở và vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh được xem là giải pháp quan trọng trong công tác phòng, chống dịch bệnh động vật. Các mô hình này góp phần nâng cao ý thức của người chăn nuôi trong thực hiện các biện pháp vệ sinh, tiêu độc khử trùng, tiêm phòng, giám sát dịch bệnh; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm soát chất lượng, an toàn sản phẩm chăn nuôi.
Mở rộng vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh giữ vai trò quan trọng đảm bảo tăng trưởng ngành chăn nuôi.
UBND thành phố đã ban hành kế hoạch phòng, chống các bệnh cúm gia cầm, lở mồm long móng và dịch tả lợn châu Phi giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu chủ động giám sát, phát hiện sớm, cảnh báo và ứng phó kịp thời với các ổ dịch; giảm thiểu tác động tiêu cực của dịch bệnh trên đối với sản xuất chăn nuôi, sức khỏe cộng đồng, an toàn thực phẩm, môi trường và hoạt động thương mại.
Đồng thời nâng cao năng lực quản lý, giám sát, cảnh báo sớm, điều tra dịch tễ, thực hành an toàn sinh học, tiêm phòng, kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh; từng bước xây dựng hệ thống phòng, chống dịch bệnh động vật hiện đại, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả,
Đối với phòng, chống bệnh cúm gia cầm, thành phố phấn đấu xây dựng, duy trì được tối thiểu 20 cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh theo tiêu chuẩn Việt Nam, phù hợp yêu cầu thị trường trong nước và khuyến khích định hướng xuất khẩu. Đối với phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi xây dựng và duy trì 02 cơ sở, vùng chăn nuôi lợn an toàn dịch bệnh, đáp ứng tiêu dùng trong nước và khuyến khích định hướng xuất khẩu sản phẩm thịt lợn.
Tổ chức thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học, ưu tiên các cơ sở chăn nuôi tập trung, theo chuỗi giá trị, chuỗi liên kết từ sản xuất thức ăn, chăn nuôi đến giết mổ, chế biến và tiêu thụ sản phẩm theo đúng nội dung của Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2022 - 2030, tầm nhìn 2045 trên địa bàn thành phố Hà Nội nhằm đảm bảo phát triển chăn nuôi bền vững, an toàn dịch bệnh và an toàn thực phẩm.
Ưu tiên lồng ghép, huy động và sử dụng hiệu quả các chính sách hỗ trợ nâng cao hiệu quả chăn nuôi theo quy định hiện hành, trong đó có các chính sách hỗ trợ thực hiện chăn nuôi theo tiêu chí an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh, xử lý chất thải chăn nuôi và công trình khí sinh học, phù hợp với điều kiện, đối tượng, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.
Thực hiện kê khai, quản lý hoạt động chăn nuôi theo quy định của pháp luật về chăn nuôi, thú y và văn bản hướng dẫn thi hành; hướng dẫn cơ sở chăn nuôi áp dụng các biện pháp an toàn sinh học theo mức độ phù hợp với quy mô nông hộ, hộ chăn nuôi chuyên nghiệp, trang trại và cơ sở tham gia chuỗi sản xuất.
Đối với chăn nuôi nông hộ tập trung thực hiện các biện pháp an toàn sinh học, bao gồm: quản lý con giống, thức ăn, nước uống, vệ sinh, tiêu độc, khử trùng, xử lý chất thải, xác động vật, kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi, không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý theo quy định và khai báo kịp thời khi phát hiện động vật ốm, chết bất thường.
Đối với chăn nuôi trang trại thực hiện các biện pháp an toàn sinh học, bao gồm: quản lý con giống, thức ăn, nước uống, xử lý chất thải, xác động vật, kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi, khai báo kịp thời khi phát hiện động vật ốm, chết bất thường; cách ly, vệ sinh, tiêu độc, khử trùng, kiểm soát ra vào, kiểm soát động vật trung gian truyền bệnh, truy xuất nguồn gốc, quản lý nội bộ về an toàn sinh học và các yêu cầu khác theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội.
Tổ chức định kỳ và đột xuất vệ sinh, tiêu độc, khử trùng tại cơ sở chăn nuôi, chợ, cơ sở giết mổ, phương tiện vận chuyển và địa bàn nguy cơ cao bằng vôi bột hoặc hóa chất khử trùng được phép sử dụng trong thú y theo quy định; triển khai các đợt tổng vệ sinh, tiêu độc, khử trùng môi trường theo kế hoạch của Thành phố, các đợt phát động của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và theo tình hình thực tiễn.
Thành phố khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, hiệp hội, cơ sở chăn nuôi, cơ sở giết mổ, cơ sở chế biến tham gia xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh theo chuỗi giá trị. Cơ quan quản lý chuyên ngành thú y thành phố phối hợp với chính quyền cấp xã rà soát, lựa chọn, hướng dẫn, khuyến khích các tổ chức, cá nhân thực hiện lộ trình phát triển, xây dựng, duy trì cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh; theo dõi, đánh giá, duy trì và báo cáo kết quả thực hiện./.
Hải Đăng