Dự thảo Quy trình sản xuất lúa giảm phát thải và MRV hiện đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện. Nhiều ý kiến cho rằng muốn nông dân tham gia sản xuất lúa phát thải thấp thì quy trình phải đủ đơn giản, dễ thực hiện và phù hợp với điều kiện canh tác từng vùng.
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dự thảo đề xuất áp dụng biện pháp tưới ướt khô xen kẽ (AWD) từ khoảng 20 ngày sau gieo sạ đến trước trổ bông 10 ngày. Trong mỗi vụ, ruộng cần được rút nước tối thiểu hai lần, mỗi lần khô liên tục ít nhất 3 ngày để giảm phát thải methane. Tuy nhiên, không phải giai đoạn nào cũng được phép rút nước.
(Ảnh minh họa)
Theo dự thảo, ba thời điểm cần duy trì nước trên ruộng gồm giai đoạn đầu sau gieo sạ để hạn chế cỏ dại và chuột; thời kỳ trước và sau trổ nhằm bảo đảm thụ phấn; cùng thời điểm sau bón phân để hạn chế phát thải N2O. Quy trình sản xuất lúa giảm phát thải được xây dựng theo hướng bao phủ toàn bộ chu trình canh tác, từ làm đất, giống, quản lý nước, sử dụng phân bón đến xử lý rơm rạ sau thu hoạch. Tuy nhiên, việc triển khai sẽ thực hiện theo lộ trình, trên cơ sở đăng ký của các địa phương và tiếp tục điều chỉnh để phù hợp với điều kiện thực tế từng vùng.
Một trong những nội dung được quan tâm nhiều nhất là hệ thống MRV, công cụ dùng để đo đạc, báo cáo và xác nhận lượng giảm phát thải thực tế. Theo các chuyên gia, nếu thực hiện đo methane trực tiếp ngoài ruộng trên diện rộng, chi phí sẽ rất lớn. Trong khi đó, nếu quy trình MRV yêu cầu quá nhiều biểu mẫu, nhập liệu hoặc kiểm tra liên tục thì nông dân và địa phương khó có thể tuân thủ.
Được biết, khoảng 1 triệu ha lúa sẽ được tổ chức lại sản xuất theo hướng giảm phát thải thông qua áp dụng đồng bộ các biện pháp canh tác như quản lý nước, giảm lượng giống gieo sạ, tối ưu phân bón, cơ giới hóa và xử lý rơm rạ sau thu hoạch. Đây được xem là mô hình trọng điểm để Việt Nam từng bước tham gia thị trường carbon trong ngành hàng lúa gạo. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đang phối hợp cùng các địa phương, doanh nghiệp… triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050. Trong đó, lúa tiếp tục là ngành hàng ưu tiên do phát thải methane từ ruộng ngập nước hiện chiếm tỷ trọng lớn trong phát thải nông nghiệp…/.
THIÊN LÝ