Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng

Trong những năm gần đây, tỉnh Lâm Đồng xác định việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng là nhiệm vụ trọng tâm gắn với phát triển bền vững. Với lợi thế là địa phương có hệ sinh thái đa dạng, khí hậu trong lành và tiềm năng du lịch lớn, Lâm Đồng càng phải chú trọng giữ gìn môi trường sống trước áp lực từ đô thị hóa, sản xuất nông nghiệp công nghệ cao và gia tăng dân số.

Công tác tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức phong phú như thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, báo chí, mạng xã hội, các buổi sinh hoạt tổ dân phố, hội nghị, lớp tập huấn và phong trào thi đua “xanh – sạch – đẹp”. Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần, bảo vệ nguồn nước, giữ gìn cảnh quan đô thị và nông thôn.

Bên cạnh đó, các tổ chức đoàn thể như Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân… đóng vai trò nòng cốt trong việc vận động hội viên, đoàn viên làm gương trong sinh hoạt hằng ngày. Thông qua các mô hình cụ thể như “khu dân cư tự quản về môi trường”, “đường phố không rác”, “gia đình xanh”, ý thức của người dân từng bước được nâng lên, chuyển từ nhận thức sang hành động.

Dù vẫn còn những khó khăn nhất định, nhất là ở vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, song với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường tại Lâm Đồng đang dần tạo ra chuyển biến tích cực, góp phần giữ gìn môi trường sống trong lành và phát triển kinh tế – xã hội hài hòa. Đặc biệt, thực hiện Luật Bảo vệ Môi trường (BVMT) năm 2020, tỉnh Lâm Đồng đã triển khai các chương trình, kế hoạch nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác BVMT, cải thiện môi trường sống trong cộng đồng dân cư.

Người dân  Lâm Đồng tham gia chương trình đổi bao bì tái chế lấy quà. (Ảnh: TV). 

Các sở, ngành và địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai nhiều hoạt động thiết thực, huy động tổng lực đội ngũ cán bộ, doanh nghiệp và người dân.Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh lồng ghép công tác BVMT trong các quy hoạch, kế hoạch và dự án phát triển kinh tế - xã hội;

Bên cạnh đó các dự án mới phải hoàn thiện hồ sơ môi trường trước khi hoạt động. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BVMT được triển khai thường xuyên, trọng tâm là phân loại rác tại nguồn, giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần và thu gom chất thải nguy hại từ hộ gia đình, sản xuất nông nghiệp. Từ năm 2022 đến nay, toàn tỉnh đã có hơn 1.000 mô hình cộng đồng do Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh tỉnh và các tổ chức tôn giáo triển khai.

Trong đó, Hội Phụ nữ tỉnh triển khai hiệu quả mô hình “Gia đình 5 không 3 sạch” gắn với phân loại rác tại nguồn và tiết kiệm nước sạch; Đoàn Thanh niên xây dựng mô hình “Thanh niên xung kích bảo vệ môi trường” thu gom rác, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật, vệ sinh đường làng ngõ xóm…Ngoài ra, các phong trào “Tổ môi trường tự quản, tổ rác dân lập”, triển khai trên 70% xã, phường toàn tỉnh, mô hình “Ngày Chủ nhật xanh”, “Chi hội phụ nữ thân thiện với môi trường”, “Thôn không rác”… được duy trì định kỳ và bước đầu thay đổi nhận thức trong cộng đồng.

Nhiều mô hình đã lồng ghép hiệu quả với các chương trình phát triển nông thôn mới, chương trình mục tiêu giảm nghèo bền vững, giúp người dân nâng cao ý thức và trách nhiệm trong gìn giữ môi trường sống xanh. Đáng chú ý, Lâm Đồng đã phối hợp với Tổng cục Môi trường thí điểm mô hình Phân rác tại nguồn tại phường Xuân Hương - Đà Lạt. Cùng với đó, ngành nông nghiệp và môi trường, ngành công thương, ngành y tế tỉnh đã tổ chức nhiều hội nghị, lớp tập huấn cho cán bộ quản lý môi trường cấp xã và doanh nghiệp.

Toàn tỉnh đã phối hợp tổ chức trên 100 đợt tập huấn chuyên đề về bảo vệ môi trường, hơn 50 chương trình tập huấn lồng ghép nội dung môi trường và trên 20 chương trình truyền thông. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm môi trường tại một số địa phương vẫn chưa hiệu quả.

Tỷ lệ phát hiện, xử lý vi phạm còn thấp so với thực tế, nhất là các hành vi đổ rác không đúng nơi quy định, xả thải không phép tại khu vực nông thôn, ven đô thị thường diễn ra, gây bức xúc trong cộng đồng. Theo đại diện Phòng Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc áp dụng các quy định pháp luật về xử lý vi phạm môi trường đối với cơ sở nhỏ lẻ, hộ gia đình và làng nghề còn nhiều vướng mắc.

Lâm Đồng phát động toàn dân bảo vệ môi trường. (Ảnh: PH). 

Hạ tầng xử lý môi trường tại các khu, cụm công nghiệp chưa đồng bộ, nhiều cụm công nghiệp chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung…Do đó, giai đoạn 2026 - 2030, Lâm Đồng tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường, đẩy mạnh phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, giảm chôn lấp, tăng tái chế, tái sử dụng theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Tỉnh sẽ đẩy mạnh đầu tư hạ tầng thu gom, xử lý chất thải, đặc biệt tại các cụm công nghiệp, khu đô thị. Đồng thời, tăng cường kiểm soát các nguồn thải lớn, các điểm nóng về môi trường. Bằng cách tiếp cận đồng bộ, lấy nâng cao nhận thức cộng đồng làm nền tảng, Lâm Đồng đang hướng tới mục tiêu BVMT bền vững, hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội với gìn giữ môi trường sống. Có thể khẳng định, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng là giải pháp lâu dài, mang tính nền tảng đối với sự phát triển bền vững của Lâm Đồng.

Khi người dân hiểu rõ vai trò và trách nhiệm của mình đối với môi trường, việc bảo vệ thiên nhiên không chỉ dừng lại ở khẩu hiệu mà trở thành thói quen, nếp sống. Những chuyển biến tích cực từ cơ sở cho thấy, công tác tuyên truyền được thực hiện thường xuyên, đúng đối tượng, gắn với lợi ích thiết thực của người dân sẽ tạo sức lan tỏa mạnh mẽ.

Trong thời gian tới, Lâm Đồng sẽ tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền theo hướng gần gũi, dễ hiểu, tận dụng hiệu quả công nghệ số và mạng xã hội để tiếp cận đa dạng tầng lớp nhân dân. Đồng thời, gắn tuyên truyền với kiểm tra, giám sát và biểu dương, khen thưởng kịp thời.

Bảo vệ môi trường không phải là nhiệm vụ riêng của cơ quan quản lý nhà nước mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Khi chính quyền, đoàn thể, doanh nghiệp và người dân cùng chung tay, Lâm Đồng sẽ vừa giữ được môi trường sinh thái đặc trưng, vừa tạo nền tảng cho phát triển du lịch xanh, nông nghiệp bền vững và nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng.

Thuý Hoa