Dán nhãn phương tiện vận chuyển chất thải sinh hoạt, biến phương tiện cơ giới thành công cụ quản lý

Ngày 29/12/2025, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 87/2025/QĐ-UBND, quy định cụ thể công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt đối với hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn Thành phố. Quyết định có hiệu lực từ ngày 08/01/2026.

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm triển khai phân loại rác tại nguồn, ngày 07/01/2025, tại bãi xe Lâm Du, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội đã tổ chức dán nhãn “CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT KHÁC” cho phương tiện phục vụ công tác thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt, tạo điều kiện thuận tiện cho việc nhận diện, quản lý và thực hiện phân loại rác tại nguồn.

Hà Nội triển khai dán nhãn phương tiện vận chuyển chất thải sinh hoạt, theo Quyết định số 87/2025/QĐ-UBND không chỉ là một yêu cầu kỹ thuật, mà có thể coi là bước chuyển tư duy: biến xe thu gom rác thành một công cụ phục vụ công tác kiểm soát chuỗi chất thải sinh hoạt đô thị.

Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội tổ chức dán nhãn "Chất thải sinh hoạt khác" cho phương tiện phục vụ công tác thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt

Dán nhãn phương tiện: Chuẩn hóa khâu vận chuyển

Hà Nội hiện là một trong những đô thị có khối lượng chất thải rắn sinh hoạt lớn nhất cả nước. Áp lực gia tăng dân số, đô thị hóa nhanh và thay đổi mô hình tiêu dùng khiến lượng rác phát sinh ngày càng tăng. Trong bối cảnh đó, quản lý chất thải rắn sinh hoạt không thể chỉ dừng ở việc “thu gom đủ, xử lý hết”, mà cần chuyển sang quản lý theo chuỗi khép kín, từ phát sinh – phân loại – thu gom – vận chuyển – xử lý.

Đặc biệt, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã quy định phân loại rác tại nguồn là yêu cầu bắt buộc, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của từng chủ thể trong chuỗi quản lý. Tuy nhiên, để các quy định đi vào thực tế, cần những công cụ quản lý cụ thể, dễ triển khai và dễ giám sát. Trong đó, phương tiện vận chuyển chất thải sinh hoạt giữ vai trò quan trọng.

Cụ thể hóa Luật Bảo vệ môi trường, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 87/2025/QĐ-UBND, quy định công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt đối với hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn Thành phố. Một trong những nội dung đáng chú ý của Quyết định là yêu cầu nhận diện đối với phương tiện vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt, nhằm phục vụ công tác quản lý, giám sát và triển khai phân loại rác tại nguồn. Quyết định nêu cụ thể như sau:

- Phương tiện vận chuyển chất thải thực phẩm phải có dòng chữ "CHẤT THẢI THỰC PHẨM".

- Phương tiện vận chuyển chất thải sinh hoạt khác phải có dòng chữ “CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT KHÁC".

- Trường hợp phương tiện thu gom chung 02 (hai) nhóm chất thải (chất thải thực phẩm và chất thải sinh hoạt khác) phải bố trí 02 (hai) ngăn chứa riêng biệt đối với 02 (hai) nhóm chất thải rắn sinh hoạt sau khi phân loại, có biển báo màu vàng với dòng chữ: “CHẤT THẢI THỰC PHẨM VÀ CHẤT THẢI SINH HOẠT KHÁC".

Cảm quan ban đầu, dán nhãn phương tiện có thể được xem là một biện pháp hành chính đơn giản. Nhưng đặt trong tổng thể quản lý chất thải rắn sinh hoạt, đây là bước chuẩn hóa khâu vận chuyển, giúp xác lập rõ: phương tiện này vận chuyển loại chất thải nào, phục vụ khâu nào trong chuỗi, chịu trách nhiệm đến đâu.

Biến phương tiện cơ giới thành công cụ quản lý

Trong nhiều năm, xe thu gom rác chủ yếu được nhìn nhận là phương tiện cơ giới phục vụ vận chuyển. Việc dán nhãn nhận diện đã mở ra cách tiếp cận mới - mỗi chiếc xe trở thành một điểm kiểm soát trong chuỗi quản lý chất thải sinh hoạt.

Nhãn phương tiện sẽ giúp cơ quan quản lý nhận diện nhanh loại chất thải đang được vận chuyển, kiểm tra, giám sát việc thu gom đúng chủng loại, đúng tuyến. Không chỉ vậy, về lâu dài, việc nhận diện công khai còn tạo điều kiện để người dân tham gia giám sát xã hội. Khi thấy rác đã phân loại được thu gom bằng đúng phương tiện, niềm tin của cộng đồng đối với chính sách phân loại rác tại nguồn sẽ được củng cố. Ngược lại, nếu phát hiện sai phạm, người dân có cơ sở để phản ánh, góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý môi trường đô thị.

Chuẩn hóa nhận diện phương tiện vì vậy có thể coi là một trong những bước quan trọng, tạo nền tảng để Hà Nội từng bước tích hợp các giải pháp công nghệ trong quản lý chất thải. Khi phương tiện đã được định danh rõ ràng, việc gắn mã QR, thiết bị định vị GPS, quản lý lộ trình vận chuyển hay theo dõi khối lượng rác phát sinh trở nên khả thi và hiệu quả hơn. Từ đó, từng bước tiến tới số hoá hoạt động tiếp nhận và quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại các khu xử lý trên địa bàn. Xe thu gom rác khi đó không chỉ là phương tiện vận chuyển chất thải, mà còn cung cấp dữ liệu phục vụ công tác quản lý, hoạch định chính sách và đầu tư hạ tầng xử lý.

Có thể khẳng định, việc dán nhãn phương tiện vận chuyển chất thải sinh hoạt là bước đi nhỏ nhưng mang ý nghĩa chiến lược trong quản lý môi trường đô thị. Từ một yêu cầu nhận diện đơn giản, những chiếc xe thu gom rác đang dần trở thành một “mắt xích” trong kiểm soát chuỗi chất thải sinh hoạt, đặt nền móng cho các giải pháp công nghệ, quản lý hiện đại trong tương lai.