Việc thúc đẩy dụng công nghệ số được triển khai từ khâu sản xuất, chăm sóc, thu hoạch đến chế biến và tiêu thụ chè Thái Nguyên, giúp quy trình trở nên minh bạch và hiệu quả hơn. Nhờ số hóa dữ liệu sản xuất, người trồng chè có thể kiểm soát chất lượng tốt hơn, đồng thời dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, các hợp tác xã và doanh nghiệp chè trên địa bàn Thái Nguyên cũng tận dụng nền tảng số để quảng bá thương hiệu, mở rộng kênh phân phối và tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Chuyển đổi số không chỉ giúp nâng cao giá trị kinh tế của ngành chè mà còn góp phần xây dựng hình ảnh chè Thái Nguyên theo hướng hiện đại trong bối cảnh hội nhập.
Theo thống kê của ngành nông nghiệp địa phương, toàn tỉnh Thái Nguyên hiện có gần 24.000ha chè, trong đó khoảng 23.000ha đang cho thu hoạch, năng suất bình quân đạt gần 130 tạ/ha.
Những năm gần đây, chương trình khuyến công trở thành nguồn lực quan trọng giúp các cơ sở sản xuất chè đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và gia tăng giá trị sản xuất. Năm 2025, toàn tỉnh triển khai 24 đề án khuyến công với tổng kinh phí hỗ trợ hơn 4,66 tỷ đồng.
Trong đó, khuyến công địa phương thực hiện 21 đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc, xúc tiến thương mại, tập huấn và quảng bá sản phẩm; khuyến công quốc gia hỗ trợ 3 đề án với tổng kinh phí 1,2 tỷ đồng. Riêng lĩnh vực chè, 6 hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác và hộ sản xuất tại các xã Đại Phúc, Tân Cương và Đồng Hỷ được hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị chế biến với tổng kinh phí trên 1 tỷ đồng.
Từ phương thức chế biến chủ yếu thủ công, nhiều cơ sở đã đầu tư máy sao chè, máy vò, máy sấy hiện đại, từng bước chuyển sang sản xuất bán tự động, giảm chi phí nhân công, nâng độ đồng đều và ổn định chất lượng sản phẩm. Theo lãnh đạo UBND xã Tân Cương, xã hiện có 643ha chè, trong đó diện tích kinh doanh đạt 615ha với 68 HTX, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, chế biến chè.
Nhờ sự đồng hành của chương trình khuyến công cùng việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, nhiều cơ sở đã đầu tư thiết bị chế biến, đóng gói hiện đại, góp phần nâng giá trị sản xuất chè lên khoảng 2,5 tỷ đồng/ha/năm. Bên cạnh đó, tại xã Đại Phúc, năm 2025 có 3 cơ sở sản xuất chè được hỗ trợ tổng kinh phí 480 triệu đồng để đầu tư thiết bị chế biến hiện đại. Đại diện HTX trà Sơn Dung, chia sẻ, nguồn hỗ trợ 160 triệu đồng từ chương trình khuyến công giúp HTX đầu tư máy sao chè và thiết bị chế biến hiện đại, qua đó nâng cao hiệu quả sản xuất, ổn định chất lượng sản phẩm. Hiện HTX duy trì 3 dòng sản phẩm chủ lực gồm trà Đinh, Tôm nõn và Móc câu, doanh thu mỗi năm đạt khoảng 6 tỷ đồng.
Hiện nay nhiều cơ sở sản xuất chề tại Thái Nguyên đã đẩy mạnh công nghệ, sử dụng máy móc hiện đại trong quá trình chế biến chè. (Ảnh: TT).
Cùng với đổi mới công nghệ, chương trình khuyến công đang mở ra không gian phát triển mới cho chè Thái Nguyên thông qua hỗ trợ chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường. Nếu trước đây chè Thái Nguyên chủ yếu tiêu thụ theo phương thức truyền thống thì nay nhiều cơ sở đã chủ động tiếp cận thị trường qua thương mại điện tử và các nền tảng số.
Các lớp tập huấn về chuyển đổi số, sản xuất sạch hơn, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại đã giúp doanh nghiệp, HTX thay đổi cách tiếp cận thị trường, chú trọng đầu tư bao bì, tem truy xuất nguồn gốc, quảng bá sản phẩm trên môi trường số. Không ít HTX đã triển khai livestream bán hàng, xây dựng website, tham gia các sàn thương mại điện tử để mở rộng đầu ra.
Đại diện HTX chè Hảo Đạt, cho biết, bên cạnh hỗ trợ thiết bị, các cơ sở còn được tham gia các lớp tập huấn về chuyển đổi số, quảng bá sản phẩm và bán hàng trên môi trường số. Hiện HTX ứng dụng công nghệ ở hầu hết các khâu từ trồng, chăm sóc, chế biến đến tiêu thụ.
Nhờ đó, đơn vị có 2 sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia, doanh thu năm 2025 đạt hơn 50 tỷ đồng, trong đó khoảng 30% sản lượng tiêu thụ qua các sàn thương mại điện tử. Theo lãnh đạo Hội Chè Thái Nguyên, những năm gần đây tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển ngành chè giai đoạn 2025-2030; đồng thời triển khai hiệu quả chương trình khuyến công hỗ trợ doanh nghiệp, HTX đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu OCOP.
Nhiều sản phẩm chè của tỉnh đã đạt từ 3-5 sao, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Để thúc đẩy ngành chè phát triển, tỉnh Thái Nguyên đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 06/2025/NQ-HĐND về quy định nội dung, mức chi cho hoạt động khuyến công. Trong đó địa phương xác định khuyến công cơ sở là quan trọng để đẩy mạnh hỗ trợ ứng dụng thiết bị tiên tiến, tập huấn chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu. Bên cạnh đó, thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TU về phát triển ngành chè Thái Nguyên giai đoạn 2025-2030, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 tổng giá trị sản phẩm từ cây chè đạt khoảng 25.000 tỷ đồng, diện tích chè khoảng 24.500ha, sản lượng chè búp tươi trên 300.000 tấn.
Lãnh đạo Sở Công Thương, nhấn mạnh, thời gian tới, ngành Công Thương tiếp tục ưu tiên hỗ trợ lĩnh vực chè gắn với chuyển đổi số, sản xuất xanh và mở rộng thị trường tiêu thụ nhằm nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm. Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của ngành chè Thái Nguyên trong giai đoạn mới.
Việc ứng dụng công nghệ vào toàn bộ chuỗi giá trị không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn tăng tính minh bạch, tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp và hợp tác xã chè đổi mới phương thức quản lý, tối ưu hóa chi phí và mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước cũng như quốc tế.
Khánh Ly