Đắk Lắk sở hữu những lợi thế đặc thù để trở thành trung tâm chăn nuôi của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên với quỹ đất rộng lớn và điều kiện tự nhiên thuận lợi cho xây dựng trang trại quy mô công nghiệp. Ngành chăn nuôi tỉnh đã có sự chuyển dịch rõ nét từ hình thức chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán sang chăn nuôi theo quy mô trang trại, ứng dụng công nghệ cao, tuân thủ quy trình an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh và tiến bộ kỹ thuật theo chuỗi sản xuất khép kín.
Đến đầu năm 2026, tổng đàn vật nuôi toàn tỉnh ước đạt hơn 22,2 triệu con. Trong đó, đàn lợn đạt hơn 1,08 triệu con (tăng 54.000 con), đàn gia cầm đạt trên 20,7 triệu con (tăng 113.300 con) Tại Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2045, địa phương này tập trung vào việc quy hoạch bài bản không gian phát triển, bố trí khoảng 7.594 ha đất dành riêng cho chăn nuôi tập trung đến năm 2030. Địa phương ưu tiên thu hút đầu tư tại các xã phía Tây và các khu vực giáp biên giới Campuchia như Ea Bung, Ia Rvê, Ea H’leo, Ea M’Droh... nhằm tối ưu hiệu quả sử dụng đất và bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh.
UBND tỉnh đã tập trung chỉ đạo các sở, ngành và địa phương tập trung rà soát, hỗ trợ, giải quyết các khó khăn vướng mắc, tạo thuận lợi để các dự án, trang trại tập trung trên địa bàn tỉnh được triển khai thực hiện. Đặc biệt, tỉnh chú trọng các dự án ứng dụng công nghệ cao theo mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh để dẫn dắt người chăn nuôi sản xuất đáp ứng nhu cầu thị trường.
Việc triển khai quyết liệt các chính sách thu hút đầu tư đã mang lại kết quả cụ thể khi toàn tỉnh hiện có 66 dự án chăn nuôi được chấp thuận chủ trương đầu tư/giấy chứng nhận đăng ký đầu tư với quy mô tổng diện tích khoảng 4.941 ha và tổng vốn đầu tư các dự án khoảng 10.121 tỷ đồng. Đến nay, 28 dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động, tạo động lực thúc đẩy ngành chăn nuôi phát triển theo hướng chuyên nghiệp.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các cơ sở chăn nuôi gia súc, gia cầm (đặc biệt là chăn nuôi quy mô trang trại công nghiệp) cũng kéo theo nhiều áp lực lớn về môi trường. Tình trạng một số cơ sở chăn nuôi chưa đầu tư xây dựng đầy đủ hạ tầng kỹ thuật về bảo vệ môi trường trước khi đi vào vận hành, xả nước thải chưa xử lý hoặc xử lý chưa đạt quy chuẩn ra ngoài môi trường, gây ô nhiễm mùi hôi trong khu dân cư, gây bức xúc trong dư luận.
Tiếp tục triển khai hiệu quả công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động chăn nuôi, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra việc tuân thủ quy định pháp luật về đất đai, tài nguyên nước, môi trường đối với các trang trại chăn nuôi tập trung. Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện quy định về mật độ chăn nuôi, khoảng cách an toàn trong chăn nuôi trang trại theo đúng Luật Chăn nuôi và Luật Bảo vệ môi trường.
Phối hợp với các cơ quan chức năng thẩm định chặt chẽ hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư dự án trang trại chăn nuôi theo quy định pháp luật. Tăng cường hướng dẫn, thẩm định hồ sơ môi trường cho các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn thuộc thẩm quyền cấp tỉnh đảm bảo chặt chẽ, đúng quy định; kiến nghị thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi theo quy định đối với các cơ sở chăn nuôi không đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường.
Đồng thời, tăng cường tập huấn, hướng dẫn, phổ biến và khuyến khích áp dụng các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, chăn nuôi tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao và công nghệ xử lý chất thải tiên tiến; thúc đẩy tái sử dụng chất thải chăn nuôi sau xử lý làm phân bón hữu cơ, tận dụng phụ phẩm, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải. Nghiên cứu, đề xuất triển khai các mô hình thí điểm có tính khả thi, hiệu quả về kinh tế, kỹ thuật và môi trường, gắn với chế biến sâu, liên kết chuỗi giá trị và phát triển kinh tế tuần hoàn; tổ chức đánh giá, tổng kết, đề xuất giải pháp nhân rộng các mô hình phù hợp, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật về đầu tư, đất đai, chăn nuôi, tài nguyên nước, thú y và bảo vệ môi trường.
Công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động chăn nuôi cần được triển khai đồng bộ, với sự phối hợp các sở, ngành, địa phương, người dân.
UBND các xã, phường rà soát, thống kê, tổng hợp và đề xuất phương án, lộ trình di dời để cơ quan có thẩm quyền xem xét quyết định đối với các cơ sở chăn nuôi không phù hợp quy hoạch, khu vực không được phép chăn nuôi theo quy định; đối với các cơ sở chăn nuôi đã tồn tại trước khi hình thành khu dân cư hoặc hiện đang nằm xen kẽ trong khu dân cư, giao UBND xã, phường rà soát, phân loại; trường hợp chưa bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường thì yêu cầu, hướng dẫn chủ cơ sở thực hiện các biện pháp khắc phục, giảm thiểu ô nhiễm; trường hợp không khắc phục hoặc gây ô nhiễm kéo dài thì yêu cầu chấm dứt hoạt động theo quy định.
Tiếp nhận đăng ký môi trường; tổ chức theo dõi, giám sát, cảnh báo, quản lý chất lượng môi trường và quản lý chất thải trên địa bàn theo thẩm quyền hoặc theo phân cấp của UBND tỉnh; trường hợp cơ sở xây dựng, mở rộng hoặc đưa vào hoạt động không đúng nội dung đã đăng ký thì yêu cầu khắc phục, xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định; tuyên truyền, vận động các hộ chăn nuôi cá thể xây dựng hầm biogas hoặc sử dụng đệm lót sinh học, các hồ xử lý phải được chống thấm, lót bạt, không xả trực tiếp chất thải ra môi trường
Các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp chăn nuôi trên địa bàn tỉnh: Bố trí nguồn lực, chủ động đầu tư, nâng cấp các công trình bảo vệ môi trường, áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, bảo đảm phát triển chăn nuôi bền vững và thân thiện với môi trường. Tách biệt khu xử lý chất thải với khu chăn nuôi, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan kiểm tra, giám sát. Thực hiện nghiêm chế độ quan trắc môi trường và bảo đảm chất thải phát sinh được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật trước khi xả thải ra môi trường.
Khuyến khích áp dụng các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, ứng dụng công nghệ cao, sử dụng đệm lót sinh học, chăn nuôi tuần hoàn; tái sử dụng chất thải chăn nuôi sau xử lý làm phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất trồng trọt; tận dụng phụ phẩm, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải. Đồng thời, khuyến khích phát triển các mô hình thí điểm có hiệu quả, gắn với chế biến sâu, liên kết chuỗi giá trị và kinh tế tuần hoàn, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Việc triển khai các mô hình phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật có liên quan, bảo đảm không gây ô nhiễm môi trường./.
Thu Hà