Bảo đảm yêu cầu về phòng, chống thiên tai đối với công trình, nhà ở

Sơn La là tỉnh miền núi phía Bắc với địa hình phức tạp, chịu ảnh hưởng lớn của biến đổi khí hậu và các hiện tượng thiên tai cực đoan như lũ quét, sạt lở đất, hạn hán, giông lốc, sét đánh... Trong bối cảnh đó, việc nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai đang là nhiệm vụ cấp thiết được các cấp, ngành, địa phương đặc biệt quan tâm. 

Một trong những thách thức lớn nhất của Sơn La hiện nay là chưa có bản đồ nguy cơ sạt lở đất, lũ quét chi tiết đến từng thôn, bản. Điều này gây khó khăn cho công tác cảnh báo, di dời dân cư cũng như chỉ đạo ứng phó kịp thời khi thiên tai xảy ra. Tình trạng ngập lụt ngày càng diễn ra nghiêm trọng trên diện rộng đòi hỏi địa phương này cần chủ động trong công tác ứng phó. 

Để tiếp tục nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, UBND tỉnh vừa ban hành quy định tiêu chí bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai đối với công trình, nhà ở thuộc quyền sở hữu của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh. Theo đó, hộ gia đình, cá nhân phải chủ động theo dõi, tiếp nhận thông tin dự báo, cảnh báo thiên tai, thông tin phân vùng nguy cơ, rủi ro thiên tai do cơ quan, người có thẩm quyền công bố và chấp hành yêu cầu sơ tán, di dời, hạn chế hoặc ngừng sử dụng công trình, nhà ở của cơ quan, người có thẩm quyền.

Đối với công trình, nhà ở hiện hữu tại khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi thiên tai nhưng chưa có quyết định hoặc yêu cầu di dời của cơ quan, người có thẩm quyền, hộ gia đình, cá nhân phải chủ động cảnh báo, kiểm tra, gia cố, hạn chế sử dụng và di chuyển người, tài sản khi xuất hiện dấu hiệu mất an toàn hoặc khi có yêu cầu. Trường hợp thuộc khu vực có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi thiên tai, việc xây dựng nhà ở, cư trú và di dời thực hiện theo điểm a khoản 2 Điều 34 Luật Phòng, chống thiên tai số 33/2013/QH13 và quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền.

Trước diễn biến phức tạp của tình hình thiên tai, bảo đảm an toàn cho người dân là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. 

Trước mùa mưa lũ và khi có thông tin cảnh báo thiên tai, hộ gia đình, cá nhân phải kiểm tra tình trạng an toàn của các bộ phận thuộc phạm vi quản lý, sử dụng, gồm: Mái và các bộ phận liên kết, neo giữ mái; Móng, nền, sàn, tường, cột và các bộ phận kết cấu có nguy cơ bị ảnh hưởng; Bồn nước, điều hòa, ăng-ten, hệ thống điện mặt trời mái nhà, biển hiệu và các thiết bị khác được lắp đặt trên mái, tường hoặc gắn với công trình; Hệ thống thoát nước, cây xanh và hệ thống điện thuộc phạm vi quản lý, sử dụng; Các bộ phận, cấu kiện khác có nguy cơ mất an toàn do tác động của thiên tai. 

Khi phát hiện dấu hiệu hư hỏng, xuống cấp, mất ổn định hoặc nguy cơ mất an toàn, phải kịp thời sửa chữa, gia cố, neo giữ, tháo dỡ hoặc thực hiện biện pháp cần thiết khác theo quy định của pháp luật về xây dựng, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng, hồ sơ thiết kế và hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất.

Đối với công trình, nhà ở tại khu vực có nguy cơ sạt lở đất, sụt lún, lũ quét, ngập lụt, bão, giông, lốc và các loại hình thiên tai khác, việc quản lý, vận hành, sử dụng phải phù hợp với thông tin cảnh báo, bản đồ phân vùng rủi ro, điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn và các thông tin kỹ thuật do cơ quan, người có thẩm quyền công bố hoặc cung cấp. Không áp dụng một giải pháp kỹ thuật hoặc một loại vật liệu cố định cho tất cả công trình, nhà ở; việc sửa chữa, gia cố, cải tạo phải căn cứ đặc điểm cụ thể của công trình và tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng.

Đối với mái nhà, hộ gia đình, cá nhân phải kiểm tra tình trạng mái, các điểm liên kết, neo giữ và các bộ phận có nguy cơ bị tốc, cuốn, sập hoặc rơi trong điều kiện gió mạnh, mưa lớn; kịp thời sửa chữa, gia cố, giằng, neo hoặc thay thế bộ phận không bảo đảm an toàn. 

Đối với bồn nước và giá đỡ bồn nước lắp đặt trên mái hoặc vị trí cao: Phải bảo đảm khả năng chịu lực của vị trí lắp đặt; Phải có giải pháp liên kết, neo giữ bảo đảm ổn định, chống trượt, chống lật; Việc lắp đặt phải phù hợp với hồ sơ thiết kế, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất; Không lắp đặt tại vị trí mà việc lắp đặt, sử dụng có nguy cơ làm mất an toàn kết cấu công trình.

Đối với điều hòa, ăng-ten, hệ thống điện mặt trời mái nhà, thiết bị điện và các thiết bị khác lắp đặt trên mái, tường hoặc gắn với công trình: Phải bảo đảm khả năng chịu lực của vị trí lắp đặt và sự ổn định của thiết bị; Có giải pháp liên kết, neo giữ phù hợp với điều kiện tác động của gió, mưa và thiên tai tại khu vực; Tuân thủ hồ sơ thiết kế, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất; 

Đối với thiết bị điện phải bảo đảm yêu cầu an toàn điện và các quy định về phòng cháy, chữa cháy theo quy định của pháp luật có liên quan. Đối với hệ thống chống sét, việc lắp đặt, kiểm tra, bảo trì và sửa chữa phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn áp dụng cho công trình và quy định của pháp luật có liên quan.

Trước mùa mưa lũ và khi có cảnh báo thiên tai, hộ gia đình, cá nhân chủ động kiểm tra, khơi thông hệ thống thoát nước thuộc phạm vi quản lý, sử dụng; cắt tỉa cây xanh thuộc quyền sở hữu, quản lý có nguy cơ đổ, gãy; kiểm tra hệ thống điện và các thiết bị có nguy cơ gây mất an toàn.

Khi phát hiện công trình, nhà ở có dấu hiệu nguy hiểm, hộ gia đình, cá nhân có trách nhiệm kiểm tra hiện trạng; tổ chức kiểm định chất lượng nếu cần thiết; áp dụng ngay biện pháp hạn chế hoặc ngừng sử dụng, khoanh vùng nguy hiểm, di chuyển người và tài sản khi có nguy cơ sập đổ; báo cáo ngay UBND cấp xã; tổ chức sửa chữa hoặc phá dỡ khi cần thiết theo quy định của pháp luật về xây dựng.

UBND tỉnh yêu cầu các hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh thực hiện các tiêu chí bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai trong quản lý, vận hành, sử dụng công trình, nhà ở thuộc quyền sở hữu của mình. Chủ động kiểm tra, bảo trì, sửa chữa, gia cố công trình, nhà ở và các thiết bị gắn với công trình khi phát hiện nguy cơ mất an toàn; Chấp hành yêu cầu sơ tán, di dời, hạn chế hoặc ngừng sử dụng công trình, nhà ở của cơ quan, người có thẩm quyền./.

Lê Hưng