Xác định bảo vệ môi trường là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong tiến trình phát triển kinh tế-xã hội bền vững, tỉnh Tây dành nguồn lực đáng kể từ ngân sách nhà nước; đồng thời, đẩy mạnh thu hút đầu tư xã hội hóa, nhất là trong lĩnh vực xử lý chất thải rắn, rác thải sinh hoạt.
Giai đoạn 2022–2024, tỉnh bố trí tổng kinh phí hơn 478,4 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước cho sự nghiệp môi trường. Cụ thể, năm 2022 bố trí gần 156 tỷ đồng, năm 2023 gần 165 tỷ đồng và năm 2024 khoảng 158 tỷ đồng. Nguồn vốn này tập trung cho các hoạt động như thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn, đầu tư hạ tầng môi trường và hỗ trợ các địa phương trong công tác quản lý chất thải.
Tỉnh còn thành lập Quỹ Bảo vệ môi trường với vốn điều lệ ban đầu 10 tỷ đồng được phân bổ từ nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường. Hàng năm, Quỹ này được bổ sung từ nhiều nguồn hợp pháp như phí bảo vệ môi trường đối với nước thải, khí thải, hoạt động khai thác khoáng sản; các khoản viện trợ, tài trợ, đóng góp tự nguyện từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; các khoản bồi thường thiệt hại về môi trường và các nguồn khác theo quy định pháp luật...
Trong thời gian qua, tỉnh Tây Ninh đã ban hành và tổ chức thực hiện nhiều cơ chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, quản lý chất thải rắn sinh hoạt theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020. UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch xử lý chất thải rắn sinh hoạt năm 2026; chỉ đạo tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt thống nhất trên toàn địa bàn.
Trong năm 2026, rác thải trên địa bàn tỉnh tiếp tục được thu gom, xử lý theo vùng.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với đơn vị tư vấn xây dựng định mức kinh tế – kỹ thuật trong thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt làm cơ sở ban hành giá dịch vụ theo khối lượng hoặc thể tích chất thải. Việc xây dựng định mức và giá dịch vụ được triển khai thận trọng, bảo đảm tuân thủ pháp luật, đồng thời hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, đơn vị cung ứng dịch vụ và người dân.
Trên địa bàn tỉnh hiện có nhiều cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt áp dụng công nghệ đốt, ủ compost và tái chế. Tỉnh đã hoàn thành đóng cửa các bãi chôn lấp gây ô nhiễm nghiêm trọng; đồng thời thu hút các dự án đầu tư nhà máy đốt rác phát điện quy mô lớn, góp phần giảm dần tỷ lệ chôn lấp trực tiếp, chuyển rác thải thành năng lượng và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Thời gian tới, tỉnh tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch các khu, nhà máy xử lý chất thải; hoàn thiện mạng lưới điểm tập kết, trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt; khuyến khích xã hội hóa, hợp tác công – tư trong lĩnh vực thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải bằng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng là giải pháp then chốt cho mục tiêu phát triển bền vững. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức truyền thông, gắn công tác bảo vệ môi trường với phong trào thi đua yêu nước, chương trình xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ xanh, sản xuất sạch hơn, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên.
Trong năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện nhiệm vụ ký hợp đồng xử lý chất thải rắn sinh hoạt đối với 84/96 xã, phường trên địa bàn tỉnh thông qua hình thức đấu thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu; trường hợp không thể lựa chọn thông qua hình thức đấu thầu thì thực hiện theo hình thức đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.
Đơn vị cũng bố trí nhân sự, lập sổ theo dõi, giám sát kiểm tra khối lượng chất thải rắn sinh hoạt xử lý tại các đơn vị xử lý; thực hiện các thủ tục nghiệm thu thanh lý theo đúng quy định; theo dõi, giám sát việc thu gom, vận chuyển rác của các xã, phường.
Việc xử lý rác thải sinh hoạt tại 84 xã, phường trên được thực hiện theo phân vùng. Các xã, phường trong tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn để chuyển về các nhà máy xử lý theo phương án phân vùng đã được Ủy ban Nhân dân tỉnh Tây Ninh chấp thuận; rà soát, lập bộ đầy đủ để thu phí dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn; việc thu phí phải được thực hiện công khai, minh bạch, rõ ràng.../.
Hồng Thảo