Lâm nghiệp không chỉ là “lá chắn xanh” mà ngày càng khẳng định là ngành kinh tế quan trọng. Giai đoạn 2021-2024, tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp bình quân đạt trên 4,7%/năm; ước thực hiện giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 5,0%/năm, đạt mục tiêu của Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững.
Công nghiệp chế biến gỗ trở thành ngành sản xuất và xuất khẩu chiến lược theo hướng bền vững, hiệu quả theo chuỗi giá trị từ trồng rừng, khai thác, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản giai đoạn 2021-2024 bình quân 16,2 tỷ USD/năm, trong đó, năm 2024 đạt giá trị cao kỷ lục là 17,35 tỷ USD.
Năm 2025, tiếp đà thành công, ước giá trị xuất khẩu khoảng trên 18 tỷ USD. Trong nhiều năm, xuất khẩu lâm sản của Việt Nam luôn duy trì vị trí thứ 5 thế giới, thứ 2 châu Á, thứ 1 Đông Nam Á; sản phẩm gỗ Việt Nam đã có mặt trên thị trường của hơn 170 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(Ảnh minh họa)
Thành quả này, ngoài khối óc, bàn tay tài hoa của người thợ và bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm của các doanh nhân, một yếu tố quan trọng, mang tính quyết định đó là nguồn cung nguyên liệu trong nước ngày càng chủ động của người trồng rừng ngày đêm chăm chỉ, miệt mài.
Sản lượng khai thác gỗ rừng trồng tập trung (chưa bao gồm gỗ cao su và gỗ từ cây phân tán) giai đoạn 2021-2024 đạt bình quân 20,5 triệu m³/năm, đáp ứng khoảng 80% nhu cầu nguyên liệu chế biến. Nhờ đó, giá trị xuất siêu của ngành luôn cao, thể hiện bước tiến và vai trò quan trọng của lâm nghiệp trong cơ cấu ngành nông nghiệp, cũng như bảo đảm cán cân thương mại của toàn nền kinh tế.
Ngoài nguồn thu từ khai thác gỗ, nguồn thu nhập khác từ rừng cũng ngày càng được mở rộng. Nổi bật là nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng - mô hình tiên phong trong huy động nguồn tài chính xanh. Giai đoạn 2011-2024, tổng thu dịch vụ môi trường rừng cả nước đạt 31.086 tỷ đồng. Nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng đã góp phần quản lý, bảo vệ hơn 7,45 triệu ha rừng, chiếm 53,5% tổng diện tích rừng toàn quốc; góp phần tăng thu nhập, ổn định sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ dân.
Đặc biệt, nguồn thu từ thí điểm dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng theo Thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung Bộ với 56,5 triệu USD (tương đương 1.400 tỷ đồng), bước đầu đặt nền móng cho việc hình thành, thể chế hóa và phát triển nguồn thu này trong tương lai.
Những cơ chế này là "cú hích" quan trọng cho xã hội hóa nghề rừng, huy động nguồn lực tư nhân, cộng đồng và doanh nghiệp vào quản lý, bảo vệ rừng. Đến hết năm 2024, đã có 11,62 triệu ha rừng được giao cho các chủ rừng, đạt 78,1% với hơn 1,1 triệu hộ gia đình và cộng đồng là chủ rừng hợp pháp. Khoảng 500.000 lao động làm việc trong ngành chế biến gỗ và 25 triệu người (trong đó có khoảng 12 triệu đồng bào dân tộc thiểu số) hưởng lợi trực tiếp hoặc gián tiếp từ rừng.
Lâm nghiệp đã trở thành động lực quan trọng góp phần xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái, phát triển các mô hình nông - lâm - ngư kết hợp và dược liệu dưới tán rừng…/.
VŨ MINH