Chủ nhật, 18-8-2019 |
---
Vụ giàn khoan HD981 có ảnh hưởng đến tiến độ đường sắt Cát Linh - Hà Đông
13/08/2019
Sự kiện Trung Quốc hạ đặt giàn khoan HD981 trong thềm lục địa của Việt Nam đầu tháng 5.2014 ảnh hưởng trực tiếp đến thực hiện dự án (mất hơn 1 năm hạn chế các hoạt động xây dựng của tổng thầu).

Bộ GTVT vừa có Công văn số 7323/BGTVT-CQLXD gửi Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội trả lời kiến nghị cử tri thành phố Hà Nội gửi tới Kỳ họp thứ 7 - Quốc hội khóa 14.

Nghìn lẻ một lý do đội vốn, chậm tiến độ

Theo đó, cử tri đề nghị làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan và xử lý nghiêm đối với các dự án kéo dài thời gian, đội vốn như dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông và sớm đưa tuyến đường sắt này vào sử dụng, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.

Cử tri cũng phản ánh, hiện nay dự án Tổ hợp ga Ngọc Hồi triển khai chậm tiến độ, công tác giải phóng mặt bằng, đền bù, hỗ trợ tái định cư và giải ngân vốn rất chậm so với kế hoạch đề ra (khởi công từ năm 2013, dự kiến hoàn thành năm 2020). Đề nghị đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án này trên địa bàn huyện Thanh Trì để nhân dân ổn định cuộc sống.

Bộ GTVT cho hay, dự án đường sắt đô thị Hà Nội, tuyến Cát Linh - Hà Đông được đầu tư xây dựng bằng vốn vay ODA của Chính phủ Trung Quốc theo Hiệp định khung ký ngày 30.5.2008. Trong đó dự án được thực hiện theo hình thức hợp đồng EPC, Tổng thầu EPC do Bên tài trợ vốn chỉ định là Công ty Hữu hạn Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc thực hiện.

Tư vấn giám sát được tổ chức đấu thầu, đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH giám sát xây dựng Viện nghiên cứu thiết kế công trình đường sắt Bắc Kinh. Quá trình triển khai thực hiện dự án chậm, tăng tổng mức đầu tư do nhiều nguyên nhân bao gồm cả chủ quan và khách quan.

Về nguyên nhân chủ quan, Bộ GTVT cho biết thiết kế cơ sở ban đầu còn sơ sài, chưa lường hết được quy mô, tính chất, công năng, nên phải điều chỉnh tại bước thiết kế kỹ thuật.

Cùng với đó là việc chờ nhà tài trợ phê duyệt hợp đồng, cấp hiệu lực cho Hiệp định vay vốn bổ sung kéo dài; Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trang Quốc (China Eximbank) là cơ quan quản lý, cung cấp nguồn vốn vay không thiết lập đại diện thường trú tại Việt Nam, ảnh hưởng đến hiệu quả điều hành cấp vốn thực hiện dự án.

Hơn nữa, Tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc (Tổng thầu EPC) chưa có kinh nghiệm trong triển khai thực hiện dự án tổng thể theo hình thức hợp đồng EPC, đồng thời chưa thực hiện theo đúng cam kết về tiến độ, thiếu kinh nghiệm trong việc thiết kế.

Nguyên nhân tiếp theo là cách thức triển khai thực hiện dự án ở mỗi nước có sự khác biệt, đặc biệt là cách thức lập hồ sơ thiết kế, hồ sơ nghiệm thu thanh toán; trong khi đây là lần đầu tiên Tổng thầu Trung Quốc thực hiện dự án tại Việt Nam dẫn đến công tác quản lý điều hành của Tổng thầu còn nhiều lúng túng và bất cập.

Bộ GTVT cũng cho biết, công tác giải ngân của Hiệp định vay bổ sung gặp nhiều vướng mắc do các bên chưa thống nhất được ý kiến pháp lý. Hiệp định vay bổ sung được ký từ 11.5.2017 nhưng đến 28.12.2017 các bên mới thống nhất được ý kiến pháp lý, và đến ngày 25.4.2018 mới thống nhất được 13 điều kiện cho lần giải ngân đầu tiên của dự án); các quy định và chế tài xử lý đối với hợp đồng EPC còn chưa đầy đủ.

Vụ giàn khoan HD981 đã có ảnh hưởng đến dự án

Nguyên nhân khách quan được Bộ GTVT đưa ra là công tác Giải phóng tại trung tâm TP.Hà Nội rất chậm và phức tạp, không đáp ứng được yêu cầu của công tác khảo sát thiết kế kỹ thuật.

Tiếp theo là do yếu tố khác biệt về quy định giữa hai quốc gia về các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình, quy phạm trong bước thiết kế, thi công và dự toán gây khó khăn trong công tác điều hành, tổ chức thực hiện.

Hệ thống quy định của pháp luật hiện hành của Việt Nam về thực hiện hợp đồng EPC chưa đầy đủ, đồng bộ, đặc biệt là quy định về tính trọn gói giữa các yếu tố kỹ thuật, tài chính, thủ tục, thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh dự án.

Sự kiện Trung Quốc hạ đặt giàn khoan HD981 trong thềm lục địa của Việt Nam đầu tháng 5.2014 ảnh hưởng trực tiếp đến thực hiện dự án (mất hơn 1 năm hạn chế các hoạt động xây dựng của tổng thầu).

Bên cạnh đó, lạm phát trong giai đoạn thực hiện năm 2008 (CPI là 19,9%) và giai đoạn 2010-2011 (CPI lần lượt là 11,8% và 18,13%), tổng tỷ lệ lạm phát của riêng 3 năm này đã là 49,83% (ảnh hưởng lớn đến giá nhân công, vật tư, vật liệu xây dựng).

Tổng thầu không thực hiện chỉ đạo của Bộ GTVT

Về trách nhiệm của các bên liên quan, Bộ GTVT cho hay, dự án chậm tiến độ, tăng tổng mức đầu tư ngoài trách nhiệm chính thuộc phía tổng thầu thì chủ đầu tư (Bộ GTVT), Ban Quản lý dự án Đường sắt chịu trách nhiệm trong công tác quản lý điều hành dự án; Tư vấn thiết kế bước lập dự án chịu trách nhiệm về chất lượng lập dự án đầu tư.

Chủ đầu tư của phần giải phóng mặt bằng (UBND TP.Hà Nội) chịu trách nhiệm về việc chậm trễ trong công tác này; Tư vấn giám sát chịu trách nhiệm trong công tác chỉ đạo thi công, quản lý tiến độ, chất lượng, giá thành xây đựng.

Bộ này nêu rõ, thời gian qua, mặc dù Bộ GTVT và các bên liên quan đã quyết liệt chỉ đạo nhưng dự án vẫn triển khai rất chậm, đến nay dự án vẫn chưa thể hoàn thành và có nguy cơ kéo dài do một số nội dung tổng thầu không thực hiện theo chỉ đạo của Bộ GTVT.

Bộ GTVT đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đường sắt chủ động rà soát các điều khoản trong hợp đồng EPC, xác định rõ trách nhiệm của Tổng thầu và các bên liên quan để xử lý, giải quyết các khiếu kiện trong trường hợp cần thiết phù hợp với điều kiện của hợp đồng EPC.

Đối với dự án xây dựng Tổ hợp ga Ngọc Hồi, dự án bị ảnh hưởng và chậm triển khai từ vụ việc của Tư vấn Nhật Bản JTC năm 2014. Bộ GTVT đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ và hiện nay Giai đoạn I của Dự án đã được điều chỉnh tiến độ (thực hiện từ năm 2017 - kết thúc năm 2024).

Thực hiện Luật đầu tư công, đến nay Bộ GTVT đã hoàn thiện hồ sơ và đang thực hiện các thủ tục để báo cáo tổng thể dự án với Chính phủ và Quốc hội thông qua theo quy định, làm cơ sở thực hiện các nội dung công việc tiếp theo.

Về công tác giải phóng mặt bằng, đến nay, dự án đã giải phóng mặt bằng được 99ha/158,7 ha, đã giải ngân được hơn 800 tỉ đồng cho công tác giải phóng mặt bằng. Bộ GTVT đang chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đường sắt phối hợp chặt chẽ với địa phương tiếp tục thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, đồng thời bảo vệ phần diện tích đã được giải phóng, tránh tình trạng tái lấn chiếm, gây khó khăn khi dự án được triển khai.

Lam Thanh